2026年CNMO的几何题的解答(一)

1. 题目

如图,已知 ABC\triangle ABC 的外接圆、内切圆分别为 O\odot OI\odot II\odot I 与边 BCBCCACAABAB 分别切于点 DDEEFF。过点 DDDSEFDS\perp EF 于点 SS。若 O\odot O 与以 AIAI 为直径的圆的第二个交点为 TT,证明:TTSSII 三点共线。

题目

2. 解法一:同一法+配极

S=EFTIS'=\overline{EF}\cap\overline{TI}Q=ATBCQ=\overline{AT}\cap\overline{BC}

以下极点、极线的讨论都是基于 I\odot I

SS'AA 的极线 EFEF    \impliesAASS' 的极线上。由 ISATIS'\perp AT 可知 ATATSS' 的极线。

QQSS' 的极线 ATAT 上、DD 的极线 BCBC 上可知 QQ 的极线为 DSDS',因此 QIDSQI\perp DS'。因此

S=S    DSEF    QIEF    QIAI S=S' \impliedby DS'\perp EF \impliedby QI\parallel EF \impliedby QI\perp AI

IQAIIQ'\perp AI 交直线 BCBCQQ'。延长 AIAIO\odot OJJ,则 JI=JB=JCJI=JB=JC,即 JJIBC\triangle IBC 的外心。

QIJIQ'I\perp JI 可知 QIQ'IIBC\triangle IBC 的外接圆的切线,因此

QI2=QBQC Q'I^2 = Q'B\cdot Q'C

设直线 AQAQ'O\odot O 的另一个交点为 TT',则

QTQA=QBQC=QI2 Q'T'\cdot Q'A = Q'B\cdot Q'C = Q'I^2

因此

QTIQIA    QTI=QIA=90 \triangle Q'T'I \sim \triangle Q'IA \implies \angle Q'T'I = \angle Q'IA = 90^\circ

可知 ATI=90\angle AT'I=90^\circ,因此 TT' 也在以 AIAI 为直径的圆上,故 TT'TT 重合,进而 QQ'QQ 重合。

因此 QIAIQI\perp AI,可知 SS'SS 重合,命题得证。

3. 解法二:相似+反演

P=ATEFP=\overline{AT}\cap\overline{EF}

易证

DSEBFI    SEIF=DSBFDSFCEI    SFIE=DSCE}    SESF=CEBF \left. \begin{aligned} \triangle DSE\sim\triangle BFI & \implies \frac{SE}{IF}=\frac{DS}{BF} \\[2ex] \triangle DSF\sim\triangle CEI & \implies \frac{SF}{IE}=\frac{DS}{CE} \end{aligned} \,\right\} \implies \frac{SE}{SF}=\frac{CE}{BF}

又易证

ATEAEP    TEEP=ATAE=AEAPATFAFP    TFFP=ATAF=AFAP}    TETF=PEPF \left. \begin{aligned} \triangle ATE \sim \triangle AEP & \implies \frac{TE}{EP}=\frac{AT}{AE}=\frac{AE}{AP} \\[2ex] \triangle ATF \sim \triangle AFP & \implies \frac{TF}{FP}=\frac{AT}{AF}=\frac{AF}{AP} \end{aligned} \,\right\} \implies \frac{TE}{TF} = \frac{PE}{PF}

由上面的相似还可知

ATAP=AF2=AE2 AT\cdot AP = AF^2=AE^2

我们以 AA 为反演中心,AEAE 为反演半径建立反演变换,则 TPT \leftrightarrow P,因此 ABC\triangle ABC 的外接圆变为经过点 PP 的直线。记 BBCC 的反演点依次为 BB'CC',考虑 AEF\triangle AEF 和直线 BCB'C',有

ABBFFPPEECCA=1 \frac{AB'}{B'F}\cdot \frac{FP}{PE}\cdot \frac{EC'}{C'A}=1

因此

PEPF=ABBFECCA=AF2ABAFAF2ABAEAE2ABAE2AC=AFABAFACAEAE=CEBF \begin{aligned} \frac{PE}{PF} & = \frac{AB'}{B'F}\cdot \frac{EC'}{C'A} \\[2ex] & = \frac{\frac{AF^2}{AB}}{AF-\frac{AF^2}{AB}}\cdot \frac{AE-\frac{AE^2}{AB}}{\frac{AE^2}{AC}} \\[2ex] & = \frac{AF}{AB-AF}\cdot \frac{AC-AE}{AE} \\[2ex] & = \frac{CE}{BF} \end{aligned}

可知

TETF=PEPF=CEBF=SESF \frac{TE}{TF} = \frac{PE}{PF} = \frac{CE}{BF} = \frac{SE}{SF}

因此 SSETF\angle ETF 的平分线上。

IE=IFIE=IF 可知 TITI 平分 ETF\angle ETF,因此 SS 在直线 TITI 上。

4. 解法三:硬算

DeepSeek-V4-Pro-0813和Qwen3.8-Max都给出了这个证明方法。

ABC\triangle ABC 的内径为 rr,外径为 RRCAB=2α\angle CAB=2\alphaABC=2β\angle ABC=2\betaBCA=2γ\angle BCA=2\gamma,则 α+β+γ=90\alpha+\beta+\gamma=90^\circ,且

r=4Rsinαsinβsinγ r=4R \sin \alpha \sin \beta \sin \gamma

不妨设 AB<ACAB<AC,则 β>γ\beta > \gamma

考虑 DEF\triangle DEF,易知

DE=2rcosγ,EF=2rcosα,FD=2rcosβ,FDE=90α,DEF=90β,EFD=90γ \begin{gathered} DE = 2r\cos \gamma ,\quad EF = 2r\cos \alpha ,\quad FD = 2r\cos \beta ,\\ \angle FDE = 90^\circ-\alpha ,\quad \angle DEF = 90^\circ-\beta ,\quad \angle EFD = 90^\circ-\gamma \end{gathered}

因此

FS=DFcosDFE=2rcosβsinγFM=12EF=rcosαIM=IFsinIFE=rsinα \begin{aligned} FS & = DF\cos \angle DFE = 2r\cos \beta \sin \gamma \\[2ex] FM & = \frac{1}{2} EF = r\cos \alpha \\[2ex] IM & = IF\sin \angle IFE = r\sin \alpha \end{aligned}

可知

tanAIS=FMFSIM=rcosα2rcosβsinγrsinα=sin(β+γ)2cosβsinγsinα=sin(βγ)sinα \begin{aligned} \tan \angle AIS & = \frac{FM-FS}{IM} \\[2ex] & = \frac{r\cos \alpha - 2r\cos \beta \sin \gamma}{r\sin \alpha} \\[2ex] & = \frac{\sin (\beta+\gamma)-2\cos \beta \sin \gamma}{\sin \alpha} \\[2ex] & = \frac{\sin (\beta-\gamma)}{\sin \alpha} \end{aligned}

TAI=θ\angle TAI=\theta,则

AI=IFsinIAF=rsinαAT=AIcosTAI=rcosθsinα \begin{aligned} AI & = \frac{IF}{\sin \angle IAF} = \frac{r}{\sin \alpha} \\[2ex] AT & = AI\cos \angle TAI = \frac{r\cos \theta}{\sin \alpha} \\[2ex] \end{aligned}

AT=2RsinTBA=2Rsin(2γ(θα))=2Rcos(θ+βγ) AT = 2R\sin \angle TBA = 2R\sin (2\gamma-(\theta-\alpha)) = 2R\cos (\theta+\beta-\gamma)

因此

    rcosθsinα=2Rsin(2γ(θα))=2Rcos(θ+βγ)    4Rsinαsinβsinγcosθsinα=2Rcos(θ+βγ)    2sinβsinγcosθ=cos(θ+βγ)    [cos(βγ)cos(β+γ)]cosθ=cosθcos(βγ)sinθsin(βγ)    cos(β+γ)cosθ=sinθsin(βγ)    cotθ=sin(βγ)sinα \begin{aligned} & \phantom{\implies} \frac{r\cos \theta}{\sin \alpha} = 2R\sin (2\gamma-(\theta-\alpha)) = 2R\cos (\theta+\beta-\gamma) \\[2ex] & \implies \frac{4R \sin \alpha \sin \beta \sin \gamma \cdot \cos \theta}{\sin \alpha} = 2R\cos (\theta+\beta-\gamma) \\[2ex] & \implies 2\sin \beta \sin \gamma \cdot \cos \theta = cos (\theta+\beta-\gamma) \\[2ex] & \implies [\cos (\beta-\gamma)-\cos (\beta+\gamma)]\cdot \cos \theta = \cos \theta \cos (\beta-\gamma) - \sin \theta \sin (\beta-\gamma) \\[2ex] & \implies \cos (\beta+\gamma) \cos \theta = \sin \theta \sin (\beta-\gamma) \\[2ex] & \implies \cot \theta = \frac{\sin (\beta-\gamma)}{\sin \alpha} \end{aligned}

tanAIT=cotTAI=sin(βγ)sinα=tanAIS \tan \angle AIT = \cot \angle TAI = \frac{\sin (\beta-\gamma)}{\sin \alpha} = \tan \angle AIS

可知 TTSSII 三点共线。